 |
 |
 |
|
Τι μπορεί να ενώνει μια μεσήλικη συνταξιούχο, μια απόφοιτη κοινωνικών επιστημών, έναν πρώην δημόσιο υπάλληλο και έναν νέο ιδεαλιστή άνεργο; Η απάντηση είναι η κοινή τους επιλογή να προσφέρουν ανιδιοτελώς τις υπηρεσίες τους για έναν κοινωφελή σκοπό με άμεσο αντίκτυπο στους άλλους και την κοινωνία. Τους συναντήσαμε ένα ηλιόλουστο μεσημέρι σε ένα γνωστό τοπικό καφέ και εκεί ξεδίπλωσαν τα κίνητρα, τις εμπειρίες και τις προσδοκίες από την εθελοντική τους δράση και προσφορά.
από τη Μαίρη Δέδε Εθελοντισμός: τι να’ναι αυτό άραγε;Αυτό που συνήθως σκέφτεται κανείς αρχικά όταν ακούει τη λέξη εθελοντισμός ίσως να είναι η προσφορά, η φιλανθρωπία, η ανιδιοτελής αγάπη προς τον άλλο χωρίς το έπαθλο της χρηματικής απολαβής. Ο εθελοντισμός στις μέρες μας ωστόσο φαίνεται να περιλαμβάνει πολλά περισσότερα. Σύγχρονοι εθελοντές έρχονται να μας αποκαλύψουν πως ο εθελοντισμός μπορεί να αποτελέσει πηγή συναισθηματικής πληρότητας, ένα δρόμο που οδηγεί στη μάθηση, την προσωπική και επαγγελματική εξέλιξη. Πες μου τρεις λόγους για να γίνω εθελοντής… Θα πρέπει κανείς να βρει ένα κίνητρο, κοινώς τη σπίθα συναισθηματικής ώθησης που θα τον κάνει να ξυπνήσει μια μέρα που δεν θα μοιάζει με τις άλλες και να πει «θέλω να γίνω εθελοντής-ρια» και εκεί ο αγώνας ξεκινά… Ιδεαλισμός; Εθελοντής μπορεί να γίνει κάποιος απλά από πίστη σε μια ιδέα, σε μια αξία ή σε ένα όραμα, από αγάπη για μια ασχολία. Σημαντικό είναι η ενασχόληση αυτή να έχει μια εσωτερική σημασία για το άτομο. Ο Κυριάκος 26 ετών, εθελοντής σε περιβαλλοντική οργάνωση παραδέχεται πως η αγάπη για το περιβάλλον αποτέλεσε την κινητήρια δύναμη για εθελοντική δράση. «Το περιβάλλον είναι ευθύνη όλων μας και πρέπει να το διαφυλάσσουμε» λέει και ενώ μας δείχνει με μεγάλο ενθουσιασμό τις φωτογραφίες από την εκστρατεία διάσωσης σπάνιων και υπό εξαφάνιση ειδών και ζώων που συμμετείχε, προσθέτει: «Η προσφορά για έναν τόσο σημαντικό σκοπό, έχει να σου προσφέρει αμέτρητη ηθική ικανοποίηση και μια σημαντική εμπειρία που σε κάνει να βλέπεις τον κόσμο με άλλα μάτια». Ιδιοτέλεια; Αν δεν είσαι και τόσο ιδεαλιστής ίσως η ιδέα πως η ενασχόληση με κάτι που θα συμβάλλει καθοριστικά στις γνώσεις και την εμπειρία σου να αποτελέσει την αφορμή για να κάνεις το μεγάλο βήμα. Η Έλσα απόφοιτη κοινωνικών επιστημών εξηγεί πως η εθελοντική της προσφορά ήταν μια συνειδητή επιλογή προκειμένου να εκπαιδευτεί πάνω στον τομέα της εργασίας της και να αποκτήσει εμπειρία στην ειδικότητά της. «Μου δόθηκε η ευκαιρία να μάθω πολλά πράγματα σε σχέση με την ειδικότητά μου και να βελτιώσω της ικανότητές μου. Τώρα μπορώ να πω πως νιώθω πιο σίγουρη να διεκδικήσω μια κανονική εργασία». Ανάγκη προσφοράς; Τέλος, αν είσαι μοναχικός και νιώθεις πως η ζωή σου έχει φτάσει σε ένα τέλμα, ίσως ο εθελοντισμός να αποτελεί "μια κάποια λύση". Το παράδειγμα της Άννας που προσφέρει τις υπηρεσίες σε στέγη παιδιών με ειδικές ανάγκες, ίσως έρχεται να δείξει πως πολλές φορές ο εθελοντισμός μπορεί να γίνει πράξη ενάντια στη μοναξιά, την παθητικότητα και την απομόνωση του σύγχρονου ατόμου. «Εκεί που νόμιζα πως διάνυα μια ζωή μονότονη και ανιαρή ξαφνικά η ζωή μου απέκτησε πληρότητα ένα σκοπό, ένα νόημα» λέει η Άννα. και η άλλη όψη… Και ενώ κάνεις το μεγάλο βήμα για τους δικούς σου λόγους, υπάρχουν περιπτώσεις που συνειδητοποιείς πως ίσως τελικά και να μην άξιζε τον κόπο. «Μέρες πηγαινοερχόμουν και δεν είχα καταλάβει το νόημα. Κατέληξα να βγάζω στοίβες φωτοτυπιών, που δεν είχαν καμιά σχέση με όσα περίμενα», λέει ο Κώστας απογοητευμένος. Είναι αλήθεια πως τον κάθε εθελοντή συνοδεύουν προσδοκίες που τον κινητοποιούν και που ταυτόχρονα αναμένει ως ηθικό αντάλλαγμα των υπηρεσιών του. Δυστυχώς όταν αυτές δεν λαμβάνονται υπόψη από το πλαίσιο αναφοράς, τότε φαίνεται η απογοήτευση και η ματαίωση να κατέχουν τον κύριο ρόλο. Αντιθέτως η Άννα τονίζει: «Συνάντησα ανθρώπους που με βοήθησαν σημαντικά ώστε να προσφέρω το καλύτερο δυνατό του εαυτού μου, προκειμένου να είμαι αποτελεσματική στην εργασία μου. Δεν ξέρω τι θα έκανα χωρίς αυτούς». Συνεπώς κάθε εθελοντής είναι σημαντικό να νιώθει πως δεν είναι μόνος σε όλο αυτό που έχει επιλέξει να υπηρετήσει αλλά να αισθάνεται πως αποτελεί μέρος ενός συστήματος που τον κατανοεί, του παρέχει σαφή ρόλο και πλαίσιο αναφοράς, ενημέρωση και εκπαίδευση, μα πάνω από όλα τον αποδέχεται και τον ενθαρρύνει να πραγματοποιήσει τους στόχους του βοηθώντας τον να εξελιχθεί για να αναπτύξει τις δυνατότητες και τα προσόντα του. Εθελοντισμός με κανόνες Συνεπώς η θετική επίδραση του εθελοντισμού στον άνθρωπο και την κοινωνία δεν είναι δεδομένη ούτε αυτονόητη. Η ελπιδοφόρα ιδεολογία του εθελοντισμού έχει και αυτή τους δικούς της κανόνες και τις δικές της προεκτάσεις. Δεν αρκεί μόνο η θέληση και το κίνητρο του εθελοντή αλλά και η αξιοποίηση και ανάδειξη των ικανοτήτων του. Η εκπαίδευση, η ενημέρωση, η συνεργασία, η αποδοχή και η συνεχής ανατροφοδότηση των εθελοντών είναι βασικά συστατικά που οδηγούν στην ικανοποίησή, στην αύξηση της αποδοτικότητας και της συμμετοχής τους, με τελικό όφελος τους άλλους και την κοινωνία. |
