 |
 |
 |
|
Σχολείο λένε πως θα πει ένα προστατευμένο και ασφαλές περιβάλλον μετάδοσης γνώσεων και παιδείας. Ένας τόπος καλλιέργειας και προετοιμασίας ανθρώπων λίγο πριν την ένταξη τους στην πραγματική ζωή, στην κοινωνία. Όμως το σχολείο δεν είναι ένας στεγανό θερμοκήπιο, ούτε καν μια μικρογραφία της κοινωνίας. Στο βαθμό που το σχολείο λειτουργεί ως μηχανισμός που αναπαράγει και συντηρεί τις ισχύουσες ανισότητες, είναι η κοινωνία. Και κάποιοι θα προσπαθήσουν να αντισταθούν σ’αυτό που εκλαμβάνουν ως νομοτέλεια. Όπως ακριβώς έκανε ο Σεμπάστιαν Μπος στην πραγματική ζωή πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια και αποδίδει η Μυρτώ Αλικάκη ερμηνεύοντας τις ‘σκέψεις’ του, στην παράσταση του Lars Noren που παρουσιάζεται στο θέατρο «Δώμα» σε σκηνοθεσία της Δήμητρας Αράπογλου.
από τη Μαίρη Δέδε Όταν η τέχνη εμπνέεται από την -σκληρή- πραγματικότηταΗ θλιβερή ιστορία του νεαρού Σεμπάστιαν Μπος φαίνεται πως ζωντάνεψε πάλι μέσα από τα κείμενα του Lars Noren. Ένα αποκαλυπτικό παραλήρημα, οργής και βαθιάς εξομολόγησης που μας έκανε όλους να αναρωτηθούμε για το μερίδιο ευθύνης που μας αναλογεί για την βίαιη συμπεριφορά που οι νέοι αναπαράγουν μέσα στην κοινωνία των λιγοστών ευκαιριών, των ανισοτήτων, της αδιαφορίας. Ήταν 20 Νοέμβρη 2006 τότε που ο 18 χρόνος Σεμπάστιαν Μπος έδωσε τέλος στην ζωή του αφού πριν εισέβαλλε οπλισμένος στο σχολικό χώρο πυροβολώντας μαθητές και καθηγητές σε μια ακραία πράξη βαρβαρότητας και σκληρότητας. Ξάφνου η εικόνα του ζωντανεύει μπροστά μου, ένα ήρεμο προαύλιο σχολείου μεταμορφώνεται σε πεδίο μάχης, κραυγών και φόβου. Κάθομαι και αναστοχάζομαι τα παραληρηματικά λόγια του Σεμπάστιαν: «Όλοι αυτοί οι καθυστερημένοι που πιστεύουν ότι “θα φτιάξουν τα πράγματα” Ψέματα. Δεν πρόκειται να φτιάξουν. Δεν έχετε καταλάβει τίποτα. Δεν είσαστε στη θέση μου. Είμαι ένας χαμένος. Από το δημοτικό είμαι ένας χαμένος. Και το ξέρω αυτή είναι η τάξη των πραγμάτων. Αλλά ποιος ξέρει. Γινόμαστε όλο και πιο πολλοί εμείς οι χαμένοι. Θα γίνουμε σύντομα ένας ολόκληρος στρατός. Δεν υπάρχουν αθώοι, δεν είσαστε αθώοι…» Σε μια υπερκαταναλωτική κοινωνία που επικρατεί το χρήμα, το γόητρο, η ματαιότητα και τα απατηλά όνειρα ο Σεμπαστιάν νιώθει εγκλωβισμένος, επιλέγει τον θάνατο και την αυτοκτονία ως πράξη λύτρωσης και διαφυγής από μια πραγματικότητα που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για όνειρα και προσδοκίες, για ουσία και νόημα. «Τα έχω όλα, το μαχαίρι, τη ζωή, τα εκρηκτικά, τις χειροβομβίδες καπνού, όπλα, ντουφέκι και πυρομαχικά για μια ολόκληρη πόλη. Αν δεν τα καταφέρω να βρω ένα νόημα στη ζωή, θα το βρω σίγουρα στο θάνατο». Θα μπορούσε να είναι θρίλερ ή ένα σοκαριστικό μυθιστόρημα, αλλά δυστυχώς φαίνεται πως η βία στα σχολεία σήμερα αποτελεί μια θλιβερή πραγματικότητα. Γιατί να χρειάζεται να ζωντανέψει η αληθινή και συνάμα θλιβερή ιστορία του Σεμπάστιαν Μπός προκειμένου να την αντιληφθούμε; Συμβαίνει δίπλα μας Κάποιοι ισχυρίζονται πως η βία στα σχολεία σήμερα στην Ελλάδα τουλάχιστον δεν είναι σε ανησυχητικά επίπεδα, συγκρίνοντας την με την κατάσταση που επικρατεί σε άλλες χώρες της υφηλίου. Όταν τους ακούω αναρωτιέμαι για ποια βία άραγε μιλούν; Ξέρετε πόσα παιδιά σήμερα νιώθουν ανασφαλή στην τάξη; Πόσα παιδιά έχουν χτυπηθεί, ταπεινωθεί ή εξευτελιστεί από συνομήλικους τους εντός του σχολικού συστήματος; μήπως έχετε αναλογιστεί πόσα παιδιά ντρέπονται επειδή είναι διαφορετικά και δεν θέλουν να πάνε σχολείο για να μην γίνουν αντικείμενο χλευασμού και εκφοβισμού; Μήπως ξέρετε πόσοι καθηγητές σιωπούν ή δεν ξέρουν πώς να αντιμετωπίσουν τέτοιες πράξεις; Οι αριθμοί είναι πολλοί μεγαλύτεροι από αυτούς που φαντάζεστε και όμως αρκεί μια περίπτωση σαν του Σεμπαστιάν προκειμένου όλοι να τρέξουμε στις τηλεοράσεις μας και να αναρωτηθούμε. Αρκεί μια περίπτωση σαν και αυτή προκείμενου η κοινή γνώμη να ξυπνήσει και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης να βρούν στόχο για σχόλια και κρίσεις, σπέρνοντας τον πανικό. Αντίστοιχο «δικό μας» παράδειγμα ο «διαφορετικός» νεαρός που εισέβαλε σε σχολή του ΟΑΕΔ επιχειρώντας να μιμηθεί περιστατικά του εξωτερικού και να ‘πάρει εκδίκηση’ πυροβολώντας όποιον βρήκε μπροστά του και προσπαθώντας να βάλει τέρμα στη δική του ζωή τον Απρίλιο το 2009. Σιωπηλοί αριθμοί Το ποσοτικό μέγεθος της σχολικής βίας σήμερα παίρνει πολλές μορφές και εκφάνσεις που όμως παραμένει ένας σκοτεινός και σιωπηλός αριθμός. Βία μπορεί να αποτελέσει καθετί, οποιαδήποτε λεκτική και μη λεκτική συμπεριφορά που αντιβαίνει τα δικαιώματα του άλλου, συμπεριφορές που δημιουργούν ένα κλίμα δυσάρεστο, αποθαρρυντικό και ανασφαλές. Έρευνες μαρτυρούν πως ο σχολικός εκφοβισμός γνωστός ως bulling στην Ευρώπη, αποτελεί μια πράξη ρουτίνας στο σχολικό σύστημα με θύτες και θύματα σε εναλλασσόμενους ρυθμούς. Ένας τέτοιος μαθητής στο ρόλο του θύματος ήταν και ο Σεμπάστιαν που αποφάσισε όμως μια μέρα να περάσει στην αντίπερα όχθη. «Με έδειραν, με έφτυσαν, με πέταξαν χάμω, με έδεσαν σε μια κολώνα με σύρμα, κάναμε πλάκα μαζί μου. Το μόνο πράγμα που μου έμαθε το σχολείο είναι ότι είμαι ένας loser και τώρα θα τους καθαρίσω, υπάρχει κανένα πρόβλημα;» Όλοι έχουμε ευθύνη Πόσες ακραίες πράξεις σαν και αυτές πρέπει να μετρήσουμε προκειμένου να πάρουμε σοβαρά την κατάσταση που επικρατεί στα σχολεία σήμερα; Προκειμένου να δράσουμε προληπτικά κατά οποιασδήποτε μορφής βίας στο σχολικό σύστημα; Ο Σεμπάστιαν θα μπορούσε να είναι ένας οποιοσδήποτε νεαρός της διπλανής πόρτας που δεν ακούσαμε, που δεν προστατέψαμε, που αδιαφορήσαμε, δηλαδή εν δυνάμει κάθε νεαρό άτομο που έχει μάθει να επικοινωνεί με επιθετικότητα μέσα σε ένα σύστημα χαμηλών αξιών, αδιαφορίας και σκληρότητας, όπως συμβαίνει όταν η βία είναι διάχυτη στην κοινωνία. Το σχολείο δεν αποτελεί τίποτα άλλο παρά την αντανάκλαση μιας κοινωνίας που αναπαράγει και συντηρεί βία στην βάση της. Όπως και ο Σεμπαστιάν λέει «Δεν είσαστε αθώοι, ούτε ένας από σας, εσείς που κάθεστε εκεί, δεν είσαστε ΑΘΩΟΙ». Ας κάνουμε κάτι λοιπόν πριν να είναι πολύ αργά. |
