Ως περιοδικό και ως άνθρωποι έχουμε εξ ορισμού ενδιαφέρον για τα θέματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Υποστηρίζουμε την κλασική εκείνη άποψη ότι τα δικαιώματα συνδέονται στενά με την ισότητα γιατί οι επιπτώσεις της ανισότητας υφίστανται και γίνονται χειροπιαστές στο επίπεδο του ατόμου, εκεί δηλαδή όπου ασκούνται και ισχύουν τα δικαιώματα. Ως φορέας δικαιωμάτων λοιπόν το άτομο διεκδικεί κάτι περισσότερο από τη συνταγματική ισοτιμία απέναντι στο κράτος που υπόσχεται ο φιλελευθερισμός. Διεκδικεί και δικαιούται επίσης την πλήρη εφαρμογή των συνταγματικών επιταγών στην καθημερινή του ζωή. Κι αυτές περιλαμβάνουν όχι μόνον την ισότιμη πρόσβαση αλλά και την ίδια την ύπαρξη των συστημάτων εκπαίδευσης, προστασίας της υγείας, πρόνοιας όχι μόνον την ελεύθερη επιλογή αλλά και την ίδια την ύπαρξη πεδίου επιλογών ώστε να διαλέξεις ελεύθερα.

από τις  Κ.Τριπερίνα και Λ.Τρικαλινού

Τόσο μακριά, τόσο κοντά

Τις ίδιες μέρες που γιορτάζουμε την επέτειο της πτώσης του τείχους του Βερολίνου ως ένα (ακόμη;) συμβολισμό ελευθερίας, υπάρχουν άνθρωποι που εξακολουθούν να φυλακίζονται χωρίς δίκη, να βασανίζονται, να καταδιώκονται και να βλέπουν τις ελευθερίες τους να περιορίζονται είτε εξαιτίας τυχαίων παραγόντων όπως το φύλο, η καταγωγή ή το χρώμα του δέρματος τους ή και επειδή διατυπώνουν λάθος ιδέες, τη λάθος στιγμή και στο λάθος τόπο. Δεν μπορούμε πια να έχουμε το άλλοθι ότι αυτά συμβαίνουν "κάπου μακριά": η παγκοσμιοποίηση φέρνει, συχνά με δραματικό τρόπο, τα γεγονότα και τις επιπτώσεις τους κοντά μας.

Όσο οι κυβερνήσεις επιμένουν να θέτουν μέτρα «υπέρ της ασφάλειας» διαζευκτικά προς τις ατομικές ελευθερίες, αλλά κυρίως όσο τις επιπτώσεις της τρέχουσας οικονομικής κρίσης καλούνται να πληρώσουν οι πιο αδύναμοι, τόσο περισσότερο βάλλονται τα ατομικά δικαιώματα. Διεθνείς οργανισμοί, πολιτικές παρατάξεις και συσπειρώσεις πολιτών σε παγκόσμιο επίπεδο κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.

Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Για όλους αυτούς τους λόγους, αλλά κι επειδή υπάρχει  η πεποίθηση ότι συχνά στην Ελλάδα τα δικαιώματα «κακοπαθαίνουν» -ίσως και γιατί εμείς οι ίδιοι δεν τα παίρνουμε στα σοβαρά- αναζητήσαμε οργανισμούς και φορείς της χώρας μας που ασχολούνται με τα ζητήματα αυτά. Και αμέσως σκεφτήκαμε την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου που συχνά βλέπουμε να συμμετέχει στο δημόσιο διάλογο με ξεκάθαρες τοποθετήσεις για διάφορα φλέγοντα θέματα. Θυμίζουμε ενδεικτικά τις θέσεις της Επιτροπής στο νομοσχέδιο «περί κουκούλας», τη σταθερή υπεράσπιση που παρέχει στη συζήτηση περί ασύλου όχι μόνον στη χώρα αλλά και πανευρωπαϊκά, καθώς επίσης και τις προτάσεις για τη θεσμική θωράκιση των εργαζομένων με εργολαβικές συμβάσεις.
Επιπλέον, για να επιβεβαιωθεί η ρήση «τίποτα δεν είναι τυχαίο» μια από τις υπογράφουσες αναγνώρισε στο πρόσωπο του σημερινού Προέδρου της Επιτροπής τον φιλόλογο της στο σχολείο. Μακριά από τα στερεότυπα του βαρετού φιλόλογου, οι παλιοί μαθητές του θυμούνται τον «κύριο Παπαϊωάννου» ως έναν νέο άνθρωπο με φρέσκιες ιδέες που μετέφερε στην τάξη τα ενδιαφέροντά του από τον έξω κόσμο διευρύνοντας τους ορίζοντες τους και κάνοντας το μάθημα απολαυστικό.

Τι είναι η ΕΕΔΑ

Μάθαμε λοιπόν ότι η ΕΕΔΑ αποτελεί θεσμοθετημένο συμβουλευτικό όργανο της Πολιτείας σε θέματα προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Όπως περιγράφεται στην ιστοσελίδα της (www.nchr.gr) έχει σκοπό «την επισήμανση σε όλα τα όργανα της Πολιτείας της ανάγκης αποτελεσματικής κατοχύρωσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων όσων διαβιούν στην ελληνική επικράτεια». Η δράση της αποτυπώνεται κάθε χρόνο στην Ετήσια Έκθεσή της που περιλαμβάνει τις αποφάσεις και της θέσεις της Επιτροπής, την ανταπόκριση της πολιτείας σε αυτές καθώς και εκθέσεις υπουργείων που μετέχουν στην ΕΕΔΑ για ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Θέλοντας να εμβαθύνουμε περισσότερο, απευθυνθήκαμε στον ίδιο τον κύριο Παπαϊώαννου που βρήκε το χρόνο (και τον ευχαριστούμε πολύ γι’ αυτό) να απαντήσει σε κάποια ερωτήματα μας.