 |
 |
 |
|
Το θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει σαφώς την εγγραφή παιδιών με ελλιπή δικαιολογητικά στο ελληνικό σχολείο, εφόσον οι γονείς έχουν κάνει αίτηση για άσυλο και προέρχονται από περιοχές όπου επικρατεί «έκρυθμη κατάσταση». Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι το θεσμικό πλαίσιο εφαρμόζεται κιόλας. Οι κοινωνικοί λειτουργοί που ασχολούνται με αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες ξέρουν από πρώτο χέρι τα εμπόδια που εμφανίζονται, αλλά ξέρουν επίσης και πώς να τα ξεπεράσουν για λογαριασμό των ανθρώπων που εξυπηρετούν, όπως θα διαβάσετε και παρακάτω. Τι γίνεται όμως με όσες οικογένειες προσφύγων δεν απευθύνονται σε κοινωνικές υπηρεσίες; Πόσα παιδιά άραγε βρίσκονται εκτός σχολείου γιατί έχουν «ελλιπή δικαιολογητικά»;
από τη Μαίρη Δέδε Η εγγραφή παιδιών προσφύγων στο σχολείοΚάθε παιδί έχει δικαίωμα στη μάθηση και στο σχολείο, στην υγεία και στην περίθαλψη. Έτσι λέει η Διεθνής Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού, ο Συνήγορος του Πολίτη που έχει επανειλημμένα τεκμηριώσει το θέμα, η ελληνική νομοθεσία (βλ. Ν. 3386/2005). Πράγματα απλά και αυτονόητα για όλα τα παιδιά, εκτός από τον Νaser και τον Μohammed. Γι’ αυτά τα παιδιά τα πράγματα δεν είναι και τόσο απλά. Γι’ αυτά τα παιδιά, το κάθε δικαίωμα φαντάζει μια πάλη καθημερινής επιβίωσης, που κατακτάται και δεν χαρίζεται. Τους ακολούθησα στον προσωπικό τους αγώνα για την διεκδίκηση του αυτονόητου για κάθε δεκάχρονο και δωδεκάχρονο παιδί και ένιωσα βαθιά την προσμονή και την ανάγκη τους να πάνε σχολείο, να γνωρίσουν φίλους και να παίξουν μαζί τους, να μάθουν ελληνικά και νιώσουν ασφάλεια. Ο Naser και ο Mohammad έφτασαν στην Ελλάδα από μια χώρα που ζει τον πόλεμο τα τελευταία 20 χρόνια. Οι εξελίξεις, πολιτικές και στρατιωτικές, είναι κάθε μέρα στα δελτία ειδήσεων παγκοσμίως. Όπως δείχνουν όλα, θα χρειαστεί να μείνουν πολλά χρόνια στην Ελλάδα και ίσως να μην επιστρέψουν ποτέ ξανά στην πατρίδα τους. Ξεκίνησα λοιπόν να αναζητήσω ένα σχολείο, θεωρώντας πως δεν είναι δυνατόν να μένουν κλεισμένα σ’ ένα σπίτι, αποκομμένα από την κοινωνία, μέχρι να αποφασιστεί το μέλλον τους. Αυτονόητο Νο 1 Στο πρώτο σχολείο στο οποίο απευθύνθηκα, μου απάντησαν πως δεν υπάρχει τάξη υποδοχής και αφού τα παιδιά δεν μιλάνε ελληνικά δεν μπορούν να εγγραφούν σε κανονική τάξη. Τι γίνεται λοιπόν σε αυτές τις περιπτώσεις; «Πρώτη φορά αντιμετωπίζουμε ένα περιστατικό σαν αυτό» απάντησε η διευθύντρια και μας παρέπεμψε σε άλλο σχολείο. «Μα πως είναι δυνατόν να μην έχει παρόμοια περιστατικά ένα σχολείο που βρίσκεται στην καρδιά της Αθήνας;» Το ερώτημα αυτό στριφογυρίζει ακόμα αναπάντητο στο κεφάλι μου… Δώσαμε τόπο στην οργή και συνεχίσαμε σε άλλο σχολείο. Αυτή τη φορά το πρόβλημα δεν ήταν τα ελληνικά, αλλά τα χαρτιά. Η διευθύντρια μας ζήτησε ένα κατεβατό από έγγραφα και πιστοποιητικά, τα οποία τα παιδιά, ως αιτούντες άσυλο, δεν διαθέτουν. «Αυτό λέει ο νόμος» είπε στην αρχή. Έψαξα λοιπόν το νόμο και βρήκα πως οι αιτούντες άσυλο μπορούν να εγγράφονται στο σχολείο με ελλιπή δικαιολογητικά. Της πήγα το νόμο χαρούμενη που ξεπεράσαμε αυτό το εμπόδιο, αλλά μια δεύτερη έκπληξη με περίμενε… Αυτονόητο Νο 2 Τα παιδιά βέβαια έπρεπε να εμβολιαστούν και έτσι κλείσαμε ραντεβού για εξετάσεις. Ως εδώ καλά, σκέφτηκα. Που να φανταστώ όμως ότι και σε αυτή την περίπτωση τα πράγματα θα ήταν το ίδιο δύσκολα. Στα δημοτικά ιατρεία η παιδίατρος μας είπε πως δεν μπορεί να δει τα παιδιά γιατί δεν έχουν χαρτιά και ότι δεν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη ενώ παράλληλα μας ζήτησε βιβλιάρια και πιστοποιητικά υγείας από την χώρα τους. Σε άλλο παράρτημα μας είπαν πως δεν έχουν εμβόλια και πως δεν ξέρουν πότε θα προμηθευτούν. Επομένως τα παιδιά πρέπει να μένουν χωρίς εμβόλια και περίθαλψη, θέτοντας σε κίνδυνο τον εαυτό τους αλλά και τη δημόσια υγεία; Με αυτά και πολλά άλλα τα παιδιά μένουν προς το παρόν κλεισμένα στο μικρό τους δωμάτιο χωρίς εμβόλια, χωρίς σχολείο, περιμένοντας μια απάντηση από τη διευθύντρια, από τη γιατρό και από την κοινωνία. Και τα αναπάντητα ερωτήματα Ποιος μπορεί να εξηγήσει στον Naser στον Mohammad όταν σε κοιτούν στα μάτια, τι ακριβώς συμβαίνει όταν σύρονται από υπηρεσία σε υπηρεσία παρακολουθώντας ανθρώπους να εκνευρίζονται, να κραδαίνουν έντυπα και να μαλώνουν μεταξύ τους; Θα πάνε άραγε σχολείο αύριο, θα αποκτήσουν ποτέ κανονικά χαρτιά, θα είναι ασφαλή και υγιή σε αυτή την κοινωνία αν κάποια στιγμή αρρωστήσουν; Τι μπορεί να τους πει κανείς για όλα όσα έχουν χάσει και συνεχίζουν να χάνουν καθημερινά στον αγώνα τους να διεκδικήσουν μια φυσιολογική ζωή σε αυτόν τον τόπο; Πόσο ακόμα θα τα αφήσουμε να περιμένουν; Πόσος καιρός ακόμα χρειάζεται για να σταματήσουμε να διαπραγματευόμαστε τα αυτονόητα; ΥΓ. Ο Νaser και ο Μohammed πήγαν τελικά στο σχολείο. Λίγο καθυστερημένα βέβαια, αλλά πάντως ο στόχος επιτεύχθηκε. Γι’αυτά τα δύο παιδιά. |
